Projekt Pavla Kovacha powstał na styku dwóch rzeczywistości: sztuki i bezpośredniego doświadczenia wojny. Artysta, który obecnie pełni służbę wojskową, pracuje z materiałami mającymi bezpośredni związek z frontem: artefaktami, dokumentami oraz przedmiotami należącymi do poległych, rannych i zaginionych. W jego praktyce sztuka staje się narzędziem dokumentowania i symbolicznego porządkowania traumatycznego doświadczenia.
Wystawa Hoc est corpus meum łączy prace powstałe przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę z realizacjami projektowanymi już w trakcie służby wojskowej.
Tytuł wystawy przywołuje formułę eucharystyczną „to jest ciało moje”, której trawestacja w kulturze popularnej „hokus pokus” kojarzona jest z magicznym zaklęciem. W tym kontekście pojawia się pytanie o sprawczość języka i obrazu: czy sztuka może coś przemienić, czy jest jedynie gestem symbolicznym wobec realnego doświadczenia przemocy i utraty.
Minimalistyczna, często konceptualna forma prac kontrastuje z ich ciężarem znaczeniowym. Jedna z instalacji, zbudowana jest z odlewów autentycznych wkładek z butów poległych żołnierzy, tworzy mapę rozproszonych miejsc pochówku i symboliczny gest ponownego „zebrania” rozdzielonych ciał. Instalacja bez tytułu (Liść laurowy) przepisuje symbol chwały w statystykę wojennych strat poprzez numery zawiadomień o śmierci. W innych realizacjach artysta wykorzystuje elementy rzeczywistości wojennej jak fragmenty szkła po eksplozjach, przedmioty z punktów wojskowych czy materiały dokumentujące stratę.
Istotnym wątkiem wystawy jest napięcie między dokumentem a metaforą. Instalacje z ziemią, wodą, solą czy woskiem badają działanie czasu i pamięci, a performanse ujawniają podwójną tożsamość autora – żołnierza i artysty. Wystawa staje się archiwum i symbolicznym pomnikiem, w którym materia rzeczy codziennych zapisuje doświadczenie przemocy, straty i pamięci.
Pavlo Kovach od 2012 roku jest założycielem i członkiem Open Group. Grupa otrzymała główną nagrodę PinchukArtPrize (2015) oraz wyróżnienie specjalne Allegro Prize w Warszawie (2020). Open Group była również̇ kuratorem Pawilonu Ukraińskiego na Biennale w Wenecji w 2019 roku oraz prezentowała Pawilon Polski na Biennale w 2024 roku wystawą Repeat After Me II pod kuratorską opieką Marty Czyż. Artysta mieszka i pracuje we Lwowie. Od 2023 roku służy w Siłach Zbrojnych Ukrainy.
Kurator: Paweł Korbus
Źródło: materiały prasowe Galerii Labirynt
